Алтынды ҡоя белмәгән иретер, тирене иләй белмәгән серетер.

Еңеүгә 65 йыл

Ҡоролтай

Республика йылы


Уҡытыусы йылы

  Иҡтисад

  Баш бит |   Теркәлеү |   Мәғлүмәт |   Сайттағы яңылыҡтар |   Беҙҙең турала |   Бәйләнеш
Спортлы Башкортостан
Башҡорт порталы
Төрлө яңылыҡтарПопуляр яңылыҡтар
  • Ниндәй төҫкә буярға?
  • Тәбиғи буяу хәүефһеҙерәк
  • Меңәр саҡрымлыҡ юл беренсе аҙымдан башлана
  • Медицина хеҙмәткәрҙәре көнө менән!
  • Былар ҡыҙыҡлы
  • Халыҡ-ара документтарҙа нимә яҙылған?
  • Ниндәй йәй ул рәхәтләнеп һыу инеп, ҡомда ҡыҙынмағас!
  • Көләмәстәр
  • ...Иҫ киткес ымhындырғыс донъя
  • Бөйөк Еңеү көнө менән!



  • Башҡортостандың Бөйөк Еңеүгә индергән өлөшө Еңеүгә 65 йыл

    Башҡортостандың Бөйөк Еңеүгә индергән өлөшөБөйөк Ватан һуғышы йылдарында Башҡортостан Рәсәйҙе ҡорал, аҙыҡ, яғыулыҡ, һалдаттар менән тәьмин итеүсе төп төбәктәрҙең береһе була.
    1941–1942 йылдарҙа БАССР-ҙа йөҙгә яҡын эвакуацияланған завод һәм фабрика, тиҫтәләгән госпиталь, әллә күпме үҙәк хужалыҡ һәм дәүләт органдары урынлаштырыла. 1941–1943 йылдарҙа Фәндәр академияһы, Украина ССР-ның яҙыусылар, композиторҙар, рәссамдар союздары, бер нисә юғары уҡыу йорто Өфөлә була. Көнбайыш өлкәләрҙән эвакуацияланған 278 мең кеше Башҡортостанға килеп һыйына. 1941–1942 йылдарҙың ҡышында, формалашҡан дөйөм ғәскәрҙәрҙән (Салауат Юлаев исемендәге башҡорт танкыларға ҡаршы истребитель полкы, Львов миномет полкы, Брест уҡсылар дивизияһы, Невель уҡсылар дивизияһы, Перекоп уҡсылар дивизияһы һ.б) тыш, ике Башҡорт кавалерия дивизияһы (112-се һәм 113-сө) ойошторола.

    авторы: admin | 8 мая 2010 | Фекерҙәр (0) | Тотош уҡырға
    Яугир хәтирәләре Еңеүгә 65 йыл, Әҙәбиәт

    Йыл да тиерлек миңә студенттар менән төрлө райондарға фольклор экспедицияһына сығыу форсаты тейә. Сәфәрҙәребеҙ ваҡытында йыр, эпос, әкиәт, легенда, риүәйәт, бәйет кеүек традицион жанр өлгөләрен йыйыу менән генә сикләнмәйбеҙ. Ижтимағи һәм эстетик әһәмиәте булырҙай хәтирәләрҙе лә яҙып ала йөрөүсәнбеҙ. Үкенескә күрә, «бешеп етмәгән», «фольклор булып өлгөрмәгән» тип, әлегәсә бындай әҫәрҙәрҙе күпләп яҙып алыуға, ғилми яҡтан өйрәнеүгә беҙҙә иғтибар ителмәне. Ә башҡа халыҡтарҙа, мәҫәлән, рус совет фольклористикаһында, был эш күптән юлға һалынған. Үҙҙәренең ғилми хеҙмәттәрендә, йыйынтыҡтарында рус ғалимдары уларҙы «быль», «сказ», «устный рассказ» тип атап йөрөтә. Гәзитебеҙҙең хөрмәтле уҡыусылары, фашизмды юҡ итеүҙә туранан-тура ҡатнашып, әле беҙ тыныс шарттарҙа (Аллаға шөкөр!) 65 йыллығын билдәләгән Бөйөк Еңеүҙе, ҡандарын түгә-түгә, йәндәрен аямай, үҙҙәре яулашҡан фронтовиктар ауыҙынан яҙып алынған бер нисә хәтирәне тәҡдим итәбеҙ.

    авторы: admin | 8 мая 2010 | Фекерҙәр (0) | Тотош уҡырға
    112-се Башҡорт кавалерия дивизияһының данлы юлы – һандарҙа һәм факттарҙа Еңеүгә 65 йыл

    112-се Башҡорт атлы дивизияһы 1941 йылдың декабрендә Өфөлә төҙөлә.
    Республика хужалыҡтарынан 13,3 мең ат, йүгән, обмундирование, фураж һәм башҡалар дивизияға тапшырыла. Ә дивизияның личный составы Башҡорт АССР-ының ауыл райондарында йәшәүселәр иҫәбенән төҙөлә.
    Дивизия төҙөлөп бөткәндә уның составындағы яугирҙарҙың 81,4 проценты – башҡорттар, 14,5 проценты – татарҙар, 3,3 проценты рустар һәм башҡалар була.
    1941 йылдың ғинуарында – 1942 йылдың ғинуарында полктарҙың даими командирҙары – майор Таһир Тайып улы Күсимов, майор Гәрәй Абдулла улы Нафиҡов, майор Ғариф Дәүләт улы Макаев тәғәйенләнә. 1941 йылдың 25 декабрендә дивизия командиры вазифаһын полковник Миңлеғәле Минһаж улы Шайморатов үтәй башлай.

    авторы: admin | 8 мая 2010 | Фекерҙәр (0) | Тотош уҡырға
    Шайморатов хаҡлы баһаға лайыҡ Еңеүгә 65 йыл

    Шайморатов хаҡлы баһаға лайыҡШайморатов хаҡлы баһаға лайыҡБыл саҡырыуға ил кимәлендә дивизия яугирҙарының туғандары, йәштәр йәмәғәт һәм дәүләт ойошмалары әүҙем ҡушылыр, тигән өмөттә ҡалам. 112-се Башҡорт атлы дивизияһы Бөйөк Ватан һуғышы башланған йылдың декабрендә ойошторола. Дивизияның командиры – Миңлеғәле Шайморатов, ә комиссары итеп ВКП(б)-ның Баймаҡ райо­ны комитеты секретары Мөбәрәк Насиров тәғәйенләнә. Кавалерияға хәрби тәжрибәһе булғандарҙы алырға тырышҡандар. Быға миҫал итеп атайым Ғәлиәхмәт Фазлетдин улын килтерергә мөмкин. Ул Граждандар һуғышы ваҡытында Муса Мортазин бригадаһында һу­ғышҡан. Уҡытыусы Исхаҡ Йәнбәков та ғаризаһында: «Мине Башҡорт кавалерия дивизияһына алыуығыҙҙы һорайым. Доброволец булып фин һуғышында ҡатнаштым, һуғыш тәжрибәм бар», – тип яҙа. Дивизия сафында дошманды ҡырыуҙа Баймаҡ ра­йонынан 700 яугир ҡатнаша.

    авторы: admin | 8 мая 2010 | Фекерҙәр (0) | Тотош уҡырға
    Тормош юлым Еңеүгә 65 йыл, Әҙәбиәт

    Тормош юлымМин, Арыҫланбаев Сәхиулла Йосоп улы, 1916 йылдың 1 майында Ырымбур губернаһы Орск өйәҙенең Ишбулды ауылында (хәҙерге Йылайыр районы), крәҫтиән ғаиләһендә донъяға килгәнмен.
    Бала сағым хаҡында иҫләгәндәрҙән. Тамаҡ аҫрар өсөн, атайым, ағайҙарым менән Орск баҙарына ағас ашҡаяҡ ташый торғайныҡ. Бер ашҡаяҡтың хаҡы 3 тиндән алып 6 тингәсә баһалана. Шулай, бер барғаныбыҙҙа атайым менән башын 2 һум иҫәбенән өс ябаға тай алып ҡайттыҡ; бер ҡаҙаҡ кешеһе, йөҙ илле баш йылҡы алып килеп, һата алмағанлыҡтан шулай осһоҙға ебәрҙе. Алты йәшлек айғыр ул ваҡытта 40 һум тора ине.

    авторы: admin | 8 мая 2010 | Фекерҙәр (0) | Тотош уҡырға
    Барлыҡ үлемдәргә үс итеп... Еңеүгә 65 йыл

    Әбйәлил районының Ҡырҙас ауылынан яугир Ильяс Мәхийәнов, ғаиләһенә «батырҙарса һәләк булды» тигән «ҡара ҡағыҙ» өс тапҡыр килһә лә, тере ҡайта. Бөйөк Еңеү көнө яҡынлашҡан һайын халҡыбыҙ тормошоноң батырлыҡҡа һәм фажиғәле ваҡытына ҡағылған төрлө ваҡиғалар күберәк хәтергә төшә. Минең балалыҡ дуҫым Мөҙәрис Ильясовтың атаһы Ильяс Мәхийәнов та, ғаиләһенә «һуғыш яланында батырҙарса һәләк булды» тигән «ҡара ҡағыҙ»ҙы өс тапҡыр ебәреүҙәренә ҡарамаҫтан, фронттан тере ҡайта. Тере, тигәнем дә һүҙ генә инде, ауыр контузия алып, яралары уңалып та бөтмәҫтән, тыуған ауылы Ҡырҙасҡа саҡ ҡайтып йығыла ул. Улына, килененә һөйләгәндәренән сығып, һалдаттың яу юлы тураһында яҙмаҡсымын.

    авторы: admin | 8 мая 2010 | Фекерҙәр (0) | Тотош уҡырға
    Һалдат Еңеүгә 65 йыл, Шиғырҙар

    Ҡәҙерлә һин, халҡым, үткәнеңде,
    Үткәндәрһеҙ юҡтыр киләсәк.
    Ҡыйһа һуғыш һалдат ғүмеркәйен,
    Әсә йәшен мәңге түгәсәк.

    авторы: admin | 8 мая 2010 | Фекерҙәр (0) | Тотош уҡырға
    Ул Берлинды алыуҙа ҡатнашҡан Еңеүгә 65 йыл

    Дәүләтбирҙин 1919 йылдың апрелендә Хәйбулла районының Тиргәмеш (хәҙерге Байғусҡар) ауылында ярлы крәҫтиән ғаиләһендә тыуған. Ул бала саҡтан теремек, эшһөйәр булып үҫә. Атаһы Әбүзәр олатай ауыл байҙарының малдарын ҡарай, йәй көндәрендә көтөү көтә, йыш ҡына ике улын – Сөләймән менән Ҡаһарманды ла үҙе менән ярҙамсы итеп алып йөрөр булған.
    1928 – 1930 йылдарҙа башланған коллективлаштырыу осоронда Дәүләтбирҙиндар ғаиләһе беренселәрҙән булып колхозға инә. 1936 йылда Ҡаһарман ағайҙы Һаҡмар МТС-ына тракторсы-комбайнcылар курсына уҡырға ебәрәләр. Уҡып сыҡҡас, үҙе йәшәгән «Игенсе» колхозына ҡайтып, үҙ һөнәре буйынса эшләй башлай.
    1941 йылдың 22 июнендә дәртләнеп эшләп йөрөгән егеттең, уның ғына түгел, бөтә ил халҡының яҙмышы ҡырҡа үҙгәрә – фашистик Германия илебеҙгә ҡаршы мәкерле һөжүм башлай. Ауылдаштарының байтағын фронтҡа оҙаталар. Ә Ҡаһарман олатайҙы, тәжрибәле механизатор булараҡ, бронь менән хәрби хеҙмәттән ҡалдырып торалар.

    авторы: admin | 8 мая 2010 | Фекерҙәр (0) | Тотош уҡырға
    Эҙләү

      Баш бит |   Теркәлеү |   Мәғлүмәт |   Эҙләү |   Сайттағы яңылыҡтар |   Беҙҙең турала |   Бәйләнеш

    2007 Создание сайтов www.ak-ufa.ru | © Редакция газеты "Йәшлек"| Внимание! Новый сайт работает по адресу: www.ye02.ru